Ông Nguyễn Văn Thọ, Phó Hiệu trưởng trường THCS và THPT Tạ Quang Bửu

Ông Nguyễn Văn Thọ, Phó Hiệu trưởng trường THCS và THPT Tạ Quang Bửu

- Ông đánh giá như thế nào về vai trò của Giáo dục STEM trong việc thúc đẩy hình thành kiến thức, kỹ năng, tạo nền tảng phát triển tinh thần khởi nghiệp từ cấp giáo dục phổ thông?

Giáo dục STEM (viết tắt của các từ Science (khoa học), Technology (công nghệ), Engineering (kỹ thuật) và Math (toán học) về bản chất được hiểu là trang bị cho người học những kiến thức và kỹ năng cần thiết liên quan đến các lĩnh vực khoa học, công nghệ, kỹ thuật  và toán học. Các kiến thức và kỹ năng này phải được tích hợp, lồng ghép và bổ trợ cho nhau giúp học sinh không chỉ hiểu biết về nguyên lý mà còn có thể áp dụng để thực hành và tạo ra được những sản phẩm trong cuộc sống hằng ngày. Tại Việt Nam, mô hình khởi nghiệp cho học sinh trường phổ thông cũng bắt đầu được triển khai qua các chương trình đào tạo về công nghệ thông tin, tư duy tài chính, kỹ năng mềm… Đây là nền móng, có thể tạo ra các ý tưởng đột phá và cả những mô hình kinh doanh thành công trong tương lai.

- Là lãnh đạo một trong những trường đầu tiên thí điểm giáo dục STEM, ông đánh giá như thế nào về hiệu ứng cũng như hiệu quả của mô hình này?

Tạ Quang Bửu có thuận lợi là trường THPT nằm trong trường Đại Học. Học sinh được làm việc trong môi môi trường học tập giầu tính khoa học, sớm có điều kiện tiếp cận khoa học công nghệ và được sử dụng hệ thống cơ sở vật chất như phòng thí nghiệm, thư viện của trường ĐH Bách Khoa. Đặc biệt các em sớm ý thức, định hình được nghề nghiệp.

Dựa trên những lợi thế sẵn có, cùng tinh thần thúc đẩy đổi mới sáng tạo ngay từ khi thành lập chúng tôi đã đưa chương trình STEM vào trong nhà trường, giúp các em có được trải nghiệm sáng tạo, qua đó tạo sự tự tin, thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp.

Chúng tôi bố trí mỗi tuần 1 tiết khám phá khoa học vào trong chương trình chính khoá nhằm giúp cho học sinh hiểu biết, nắm bắt các phát minh khoa học, những nguyên lý cơ bản của khoa học và thực hành chế tạo các thiết bị, đồ dùng đơn giản.

Nhà trường tổ chức các câu lạc bộ để học sinh được tham gia nghiên cứu khoa học.

Được BK – Holdings hỗ trợ xây dựng Fablab, đào tạo các chương trình về công nghệ thông tin và JA Vietnam hỗ trợ phát triển, đào tạo các chương trình về tư duy tài chính, hướng nghiệp, chúng tôi đã tổ chức cho học sinh tham gia các đề tài nghiên cứu khoa học, kích thích sáng tạo. Đến nay, đã có khoảng 20 dự án triển khai như: Dự án trồng rau mầm sinh học; Dự án sử dụng phần bón hoá học có hiệu quả; Dự án làm xà phòng từ dầu dừa; Dự án hệ thống đèn cầu thang tự động; Chương trình toán ứng dụng thiết kế thùng nước…

Ký kết hợp tác giữa BK- Holdings, Trung tâm hỗ trợ và phát triển thanh niên Hà Nội và Junior Achievement Vietnam nhằm hỗ trợ các trường Phổ thông trong việc xây dựng hệ sinh thái đổi mới- sáng tạo và khởi nghiệp.

Ký kết hợp tác giữa BK- Holdings, Trung tâm hỗ trợ và phát triển thanh niên Hà Nội và Junior Achievement Vietnam nhằm hỗ trợ các trường Phổ thông trong việc xây dựng hệ sinh thái đổi mới- sáng tạo và khởi nghiệp.

Năm 2017, trường đã có học sinh đạt giải 3 Cuộc thi khoa học, kỹ thuật cấp thành phố dành cho học sinh trung học (HASEF). Năm 2016 trường có 2 học sinh tham gia Cuộc thi thách thức thương mại quốc tế tổ chức tại Hồng Kong và lọt vào Top 3.

- Thủ tướng Chính phủ vừa chính thức phê duyệt đề án “Hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp đến năm 2025”, theo ông làm thế nào để thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp trong trường phổ thông?

Trang bị các kỹ năng, kiến thức cho học sinh làm nền tảng thúc đẩy đổi mới, sáng tạo và khởi nghiệp trong trường phổ thông là rất cần thiết. Vì vậy, phát triển giáo dục STEM, tư duy tài chính và các kỹ năng mềm trong chương trình mới là tất yếu. Tuy nhiên, để đưa mô hình giáo dục STEM vào chương trình phổ thông có hệ thống, hiệu quả, cần giải pháp đồng bộ.

Phát triển mô hình đào tạo khởi nghiệp từ giáo dục phổ thông thu hút được sự quan tâm của nhiều trường

Phát triển mô hình đào tạo khởi nghiệp từ giáo dục phổ thông thu hút được sự quan tâm của nhiều trường

Hiện tại, các nhà trường chưa có bộ phận chuyên trách phụ trách lĩnh vực liên quan đến khởi nghiệp (cả cơ sở vật chất và con người). Các hoạt động chủ yếu là do giáo viên kiêm nhiệm hoặc mời khách mời từ bên ngoài nhà trường, nên khó đảm bảo tính lâu dài, bền vững và chuyên sâu.

Bởi vậy, thứ nhất, trên cơ sở đề án của Chính phủ, phải có chính sách cụ thể hoá của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Thứ hai, phải đưa STEM vào chương trình như một tiết học chính khoá, thường xuyên hằng tuần ở các trường. Thứ ba, có định hướng, tập huấn cho các giáo viên dạy STEM. Thành lập các câu lạc bộ nghiên cứu khoa học, khởi nghiệp trong các trường phổ thông. Đặc biệt, trong bối cảnh điều kiện cơ sở vật chất chung của các trường PTTH còn thiếu thốn, cần thiết lập được các mô hình liên kết với các trường đại học. Hiện nay, các tỉnh đều có trường đại học, vì vậy nên chăng cùng với phát động triển khai giáo dục STEM trong các trường phổ thông cũng cần huy động trường đại học vào cuộc để hỗ trợ về ý tưởng, về cơ sở vật chất và cả đội ngũ nhân lực nhằm tạo thành sức mạnh tổng hợp. Bên cạnh đó là sự tham gia của các doanh nghiệp tại địa phương có trường học trong việc chia sẻ kinh nghiệm, tham quan, học hỏi thực tế, thậm chí là đầu tư cho các ý tưởng tốt.

Nếu làm được như vậy, các em học sinh không chỉ có nền tảng kỹ năng, kiến thức tốt mà còn sự tự tin phát triển tinh thần khởi nghiệp, góp phần xây dựng hiệu quả mô hình đào tạo khởi nghiệp từ giáo dục phổ thông.

- Xin cảm ơn ông!